İqtisadçı: real inflyasiya rəsmi 5,6 faizin iki misli ola bilər

Foto: Asif Masimov (masimovasif.net), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
18-11-2026 15:32

Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) noyabrda açıqladığı məlumata görə, 2026-cı ilin yanvar-oktyabr aylarında istehlak qiymətləri ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 5,6 faiz artıb. Qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün 6,8 faiz, qeyri-qida məhsulları 3,7 faiz, ödənişli xidmətlər isə 5,4 faiz bahalaşıb. Təkcə oktyabrda qiymətlər əvvəlki ayla müqayisədə daha 0,3 faiz qalxıb; mal və qoyun əti, toyuq, yumurta və kartof bahalaşıb, düyü, makaron, şəkər tozu və bəzi meyvələr isə ucuzlaşıb.

Azadlıq Radiosu yazır ki, iqtisadçı Rəşad Həsənov əvvəlki müstəqil hesablamalara əsaslanaraq real inflyasiyanın 11-13 faiz arasında ola biləcəyini ehtimal edir. Onun sözlərinə görə, keçmişdə bəzi yerli şirkət və QHT-lərin hesablamaları rəsmi göstəricilərdən təxminən 2-2,2 dəfə fərqlənib. Həsənov bu rəqəmin yeni hesablamaya əsaslanmadığını vurğulayıb: “Bu, real rəqəmdən fərqlənə bilər, buna sadəcə bir ehtimal kimi baxmaq lazımdır.”

DSK-nın metodologiya səhifəsinə görə, inflyasiya 58 şəhər və rayonda 528 mal və xidmətin qiyməti izlənərək hesablanır, komitənin oktyabr bülletenində isə 566 məhsul və xidmət növü göstərilir. Hər ay 5 283 ticarət məntəqəsində 500 mindən çox qiymət qeydə alınır. Həsənovun fikrincə, nəticəni ən çox hansı məhsulun səbətdə hansı çəki ilə nəzərə alınması müəyyən edir: əhalinin az aldığı lüks mallara yüksək çəki verilməsi ümumi inflyasiyanı aşağı göstərə bilər. İqtisadçı Elçin Rəşid də “nəticəni dəyişdirmək mümkün olan məqamlardan birinin” məhz bu payların müəyyən edilməsi olduğunu deyib.

Alternativ ölçmələrdən biri “Meyar” Sosial İqtisadi Tədqiqat Qrupunun 2023-cü ildə apardığı araşdırma olub: qrup Bakıda 50 məhsulun qiymətini izləyərək aprel ayında ərzaq qiymətlərinin 1,3 faiz artdığını hesablamışdı, DSK isə həmin ay Bakı üzrə inflyasiyanı 0 faiz göstərmişdi.

Elçin Rəşidin sözlərinə görə, yoxsul ailələrdə ərzaq xərcləri gəlirin 70-90 faizinə, bəzən isə gəlirdən də çoxuna çatır və insanlar ərzaq üçün borclanmalı olurlar. DSK-ya görə, bir nəfərin aylıq orta pərakəndə xərci 559,9 manatdır, bunun 302,3 manatı ərzaq, içki və tütünə gedir. Milli Məclis noyabrın 17-də 2027-ci il üçün yaşayış minimumunu və ehtiyac meyarını 314 manat müəyyən edən layihələri birinci oxunuşda qəbul edib; bu, cari ilin 300 manatlıq göstəricisindən təxminən 4,7 faiz çoxdur.

Digər xəbərlər