Reuters: ABŞ milyarderinin konsorsiumu Şahdənizdə payı olan "Lukoyl"un xarici aktivlərini dondurulmuş səhmlər müqabilində almağa hazırlaşır

Amerikalı milyarder Todd Böylinin (Todd Boehly) başçılıq etdiyi ABŞ və Yaxın Şərq investorlarından ibarət konsorsium Rusiyanın "Lukoyl" şirkətinin xarici aktivlərini pul ödəmədən, qiymətli kağızların mübadiləsi yolu ilə almağa hazırlaşır.

"Reuters" agentliyi satış prosesinə yaxın dörd mənbəyə istinadən yazır ki, sövdələşmənin yaxın həftələrdə baş tutması gözlənilir. Konsorsium adından çıxış edən bank Qərb investisiya fondlarından "Lukoyl"un milyardlarla dollarlıq dondurulmuş qiymətli kağızlarını artıq alıb. Mənbələrə görə, kağızlar təxminən 10 ABŞ və Britaniya fondundan, həmçinin onları fərdi investorlar adından saxlayan ABŞ depozitar banklarından nominal dəyərin hər dollarına 30 sent qiymətinə alınıb; güzəşt kağızların sanksiya altında olması ilə bağlıdır. Bu kağızlar birbaşa "Lukoyl"a verilməyəcək, eskrou hesabına qoyulacaq; agentliyin iki mənbəsinə görə, məhz bu şərt konsorsiuma prosesi davam etdirməyə imkan verib.

Agentliyə görə, konsorsiuma "Los-Anceles Dodgers" və "Los-Anceles Leykers" klublarında payı olan Böyli ilə yanaşı Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin "International Holding Company" (IHC) və "Al Hail Holding" şirkətləri daxildir, təklifi suriyalı-qətərli Əl-Xəyyat qardaşları və ABŞ-nin dövlət qurumu olan Beynəlxalq İnkişafın Maliyyələşdirilməsi Korporasiyası (DFC) dəstəkləyir. Böylinin nümayəndələri, "Lukoyl" və ABŞ Maliyyə Nazirliyi agentliyin sorğusuna cavab verməyib, IHC isə potensial investisiyaları şərh etmədiyini bildirib.

ABŞ 2025-ci ilin oktyabrında "Lukoyl"a sanksiya tətbiq edib, şirkət bundan sonra xarici biznesini satacağını açıqlayıb. Avropa, Yaxın Şərq və Afrikada neft yataqlarını, emal zavodlarını və yanacaqdoldurma məntəqələrini əhatə edən bu portfel əvvəlcə 22 milyard dollar qiymətləndirilirdi, amma "Reuters"in iki mənbəsinə görə, bəzi aktivlər fəaliyyətini dayandırdığından onun dəyəri azalıb. Şirkət yanvarda xarici aktivləri saxlayan "Lukoil International GmbH"ni ABŞ-nin "Carlyle" investisiya fonduna satmaq barədə razılığa gəlmişdi, lakin fond oktyabrda bu alışla artıq fəal məşğul olmadığını açıqlayıb. ABŞ Maliyyə Nazirliyi dekabrda "Xtellus Partners"in daxil olduğu qrupun oxşar təklifini "Lukoyl"un səhm və ya pul şəklində gözlənilməz qazanc əldə etməməli olduğunu deyərək rədd etmişdi. "Reuters" əvvəllər ABŞ-nin satışı qismən Ukrayna üzrə sülh danışıqlarında Rusiyaya təzyiq üçün ləngitdiyini yazmışdı.

Bəs Azərbaycana nə? "Lukoyl" Azərbaycanın ən böyük qaz yatağı olan Şahdəniz layihəsində 19,99 faiz paya malikdir: şirkət 2022-ci ildə Malayziyanın "Petronas" şirkətindən 9,99 faizlik payı təxminən 1,45 milyard dollara alaraq iştirakını iki dəfə artırmışdı. Layihənin operatoru 29,99 faizlə Britaniyanın "bp" şirkətidir. "Reuters"in məqaləsində Azərbaycandakı aktivlərin adı çəkilmir və Şahdəniz payının bu sövdələşməyə daxil olub-olmadığı açıqlanmır. Britaniya hökuməti isə yatağın işini dayandırmamaq üçün Şahdəniz layihəsini və Azərbaycan Qaz Təchizatı Şirkətini Rusiya neft şirkətlərinə qarşı sanksiyalardan 2027-ci il oktyabrın 14-dək azad edən ümumi lisenziya verib.