Ekspertlər: Bakı ilə Ankara arasında gərginlik hicab mübahisəsindən dərindir, Azərbaycan "böyük qardaş" modelini qəbul etmir
Arxiv foto: Press Service of the President of the Republic of Azerbaijan, CC BY 4.0, Wikimedia Commonsİlham Əliyevin Ərdoğanın dəvətinə baxmayaraq oktyabrın 29-30-da Ankarada keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının sammitinə getməməsi iki ölkə arasındakı fikir ayrılığının son mübahisələrlə məhdudlaşmadığını göstərə bilər. Bu fikri BBC-nin müsahibə apardığı ekspertlər səsləndirirlər.
Gərginlik sentyabrda Azərbaycanda məktəb formalarının "dünyəvilik prinsipinə" uyğun olmasını tələb edən qaydalarla başlayıb. Türkiyə Prezidentinin baş müşaviri Oktay Saral oktyabrın 12-də bu qərarı "qəbuledilməz" adlandırıb, oktyabrın 21-də isə Azərbaycan hökuməti hicab qadağası ilə bağlı açıqlamalarına görə 31 Türkiyə vətəndaşını "arzuolunmaz şəxs" elan edib.
ABŞ-də fəaliyyət göstərən Karnegi Beynəlxalq Sülh Fondunun eksperti Zaur Şiriyev deyir ki, Bakı Saralın paylaşımını suverenliyinə müdaxilə kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, Türkiyədə bəzi şərhçilər Qarabağın geri qaytarılmasını Ankaranın "lütfü" kimi təqdim edəndə bu, Azərbaycanda alçaldıcı münasibət kimi qəbul edilir: "Siz çıxıb "Biz olmasaydıq, siz də olmazdınız" dediyiniz zaman bu, suverenlik məsələsini gündəmə gətirir". Şiriyev xatırladır ki, Azərbaycan 1990-cı illərdən "böyük qardaş-kiçik qardaş" modelinə isti yanaşmayıb.
Türkiyədə Bakının İsraillə yaxın əlaqələri də tənqid olunur. Siyasi psixologiya üzrə ekspert Samirə Qasımlı hesab edir ki, Əliyev İsraillə münasibətləri ABŞ və Avropanın dəstəyini saxlamaq üçün qoruya bilər, "amma bu, Türkiyəni itirmək bahasına edilən bir seçim demək deyil". Şiriyev isə deyir ki, Azərbaycan İsraili Türkiyə kimi strateji müttəfiq saymır.
Türk Dövlətləri Təşkilatının qurucu baş katibi, keçmiş səfir Halil Akıncı baş verənləri "süni şəkildə yaranmış gərginlik" adlandırıb. Onun fikrincə, Ankara ilə Bakı əvvəllər fikir ayrılıqlarını ictimaiyyətə çıxarmadan həll edirdi, bu dəfə isə mübahisə açıq müstəviyə daşınıb və "Türk həmrəyliyinə zərər vurub". Türkiyə rəsmiləri ictimai açıqlamalarda strateji tərəfdaşlığın davam etdiyini deyirlər.
