Qrenlandiya parlamenti ABŞ və Danimarka ilə təhlükəsizlik sazişini təsdiqləyib, razılaşma Trampın adanı ələ keçirmə hədələrindən sonra ABŞ-yə yeni bazalar üçün yol açır

Danimarkanın muxtar ərazisi olan Qrenlandiyanın parlamenti çərşənbə axşamı Arktika və Şimali Atlantikada təhlükəsizliyin gücləndirilməsini nəzərdə tutan üçtərəfli sazişi təsdiqləyib. Səsvermədə 16 deputat lehinə səs verib, əleyhinə səs verən olmayıb, yeddi deputat bitərəf qalıb.

Sazişi sentyabrda Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının sessiyası çərçivəsində ABŞ prezidenti Donald Tramp, Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen və Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen imzalayıb. Razılaşmadan əvvəl aylarla gizli danışıqlar aparılıb. Bu danışıqlar Trampın ehtiyatlarla zəngin adanı ələ keçirməklə bağlı təkrar hədələri fonunda keçib: o, keçən il adaya hərbi müdaxiləni istisna etməkdən imtina etmişdi, rəy sorğularına görə isə qrenlandiyalıların əksəriyyəti ABŞ-nin nəzarətinə qarşıdır.

Qrenlandiyanın xarici işlər naziri Mute Egede ratifikasiyanı özünüidarə edən ada üçün "daha bir mühüm addım" adlandırıb. "Bu nöqtəyə gedən yol xalq olaraq bizim üçün çətin olub. Amma biz əsas prinsiplərimizdə möhkəm dayandıq, dialoqu seçdik və ölkəmizin maraqları üçün məsuliyyəti üzərimizə götürdük", - deyə o, "Facebook"da yazıb.

Saziş ABŞ-nin Qrenlandiyada yeni hərbi bazalar yerləşdirməsinə yol açır və adanın şimal-qərbindəki Pituffik kosmik bazasındakı fəaliyyətini "modernləşdirməyə və genişləndirməyə" imkan verir. Sənədə görə, Qrenlandiya Danimarkanın tərkibində qalır, ada gələcəkdə müstəqillik seçsə belə, razılaşma qüvvədə qalacaq.

Saziş yalnız Danimarka Krallığının Qrenlandiya ilə birlikdə "zəruri parlament prosedurlarını" başa çatdırmasından sonra qüvvəyə minəcək. Danimarka parlamenti sənədi bu ayın sonunda müzakirə edəcək, ABŞ Senatının təsdiqi isə tələb olunmur. Avropa ilə Şimali Amerika arasında yerləşən və dünyanın ən böyük adası olan Qrenlandiyanın əhalisi 57 min nəfərdir.