BMT-nin iqlim konfransı COP31 ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsinin neft daşımalarını pozduğu vaxt Antalyada açılır
İllüstrativ foto: Hendric Stattmann, CC BY-SA 4.0, Wikimedia CommonsBirləşmiş Millətlər Təşkilatının illik iqlim konfransı COP31 noyabrın 9-da Türkiyənin Antalya şəhərində başlayır. İki il əvvəl eyni konfransa Bakı ev sahibliyi etmişdi: COP29-da 2035-ci ilədək ildə 300 milyard dollar iqlim maliyyəsi hədəfi qəbul olunmuşdu.
Türkiyə konfransın mərkəzinə elektrikləşməni qoyur. “Bu ilin enerji böhranı bizi sarsıtdı, indi hamı başa düşür ki, idxal etdiyiniz enerji nəzarət etmədiyiniz enerjidir”, - COP31-in prezidenti, Türkiyənin ətraf mühit naziri Murat Kurum deyib. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, elektrik hazırda dünyada son enerji istehlakının təxminən beşdə birini təşkil edir. Türkiyənin təklif etdiyi “35 by 35” bəyannaməsi bu payın 2035-ci ilədək azı 35 faizə çatdırılmasını nəzərdə tutur.
İqlim fəalları bəyannaməni tənqid edir, çünki sənəd əlavə elektrikin aşağı karbonlu mənbələrdən alınmasını tələb etmir. Dəniz səviyyəsinin qalxmasından ən çox zərər çəkən Sakit okean ada dövlətlərinin də daxil olduğu ölkələr qalıq yanacaqdan imtina üçün aydın yol xəritəsi istəyir. Səudiyyə Ərəbistanı kimi neft və qaz hasilatçıları isə tullantıları azaldan və ya tutan texnologiyalarla birlikdə qalıq yanacağın enerji qarışığında böyük yer tuta biləcəyini müdafiə edir. Bu mübahisə neft və qaz ixracından asılı olan Azərbaycana da birbaşa aiddir.
AFP və “Reuters” agentlikləri yazır ki, Hörmüz boğazından neft daşımalarının ciddi pozulması dünyada yanacaq qiymətlərini qaldırıb. Tramp neft, qaz və kömür hasilatının artırılmasına çağırır. Cənubi Koreya, Hindistan, Tailand və digər Asiya ölkələri kömürdən asılılığı artırıb, Çindən ucuz təmiz texnologiya ixracının artması isə bərpa olunan enerjinin yayılmasını sürətləndirib.


