Azərbaycan nefti 120 dollardan baha satılsa da, Neft Fondunun aktivləri ilin əvvəlindən cəmi 462 milyon dollar artıb

Azərbaycan neftinin qiyməti oktyabrda 120-130 dollar ətrafında olsa da, bu artım Neft Fondunun və dövlət büdcəsinin rəqəmlərində az görünür.

JAMnews-un təhlilində deyilir ki, ilin ilk yarısında neftin orta satış qiyməti 94,5 dollar olub və büdcədəki fərziyyəni təxminən 45 faiz üstələyib, doqquz ayın büdcə gəlirləri isə proqnozdan cəmi 2,8 faiz çoxdur. Neft Fondunun oktyabrın 20-də açıqladığı hesabata görə, fondun aktivləri ilin əvvəlindən 462 milyon dollar artıb.

Yanvar-sentyabrda fond büdcəyə 9,628 milyard manat köçürüb. Bu, proqnoza bərabərdir, amma ötən ilin eyni dövründən 1,23 milyard manat azdır. Büdcəyə neft-qaz sektorundan daxil olan 12,93 milyard manat proqnozdan 625,5 milyon manat çoxdur və bu fərq neft şirkətlərinin ödədiyi vergilərdən gəlib.

Təhlildə səbəblərdən biri kimi hasilatın azalması göstərilir. Energetika Nazirliyinin ilkin məlumatına görə, doqquz ayda 19,9 milyon ton neft çıxarılıb, bu, ötən ilin eyni dövründən 3,9 faiz azdır. Dövlət Gömrük Komitəsinin yanvar-avqust göstəricilərinə görə, xam neft ixracının həcmi 7,8 faiz azalıb, dəyəri isə 10,5 faiz artıb.

Hökumətin 2027-ci il üçün ilkin göstəricilərində neftin qiyməti yenə 65 dollar götürülüb, Neft Fondundan köçürmə 935 milyon manat azaldılaraq 11,9 milyard manat planlaşdırılır. Neft-qaz sahəsinə aid olmayan özəl sektorda maaşın 2500 manatadək hissəsindən tutulan gəlir vergisi isə 3 faizdən 5 faizə, 2028-ci ildən 7 faizə qalxır.

Rəylər fərqlidir. İqtisadçı Natiq Cəfərli qiymətin hər 1 dollar artmasının fonda gündə təxminən 450 min dollar əlavə gəlir gətirdiyini hesablayıb. Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramov isə əlavə gəlirin "milli təhlükəsizlik kimi prioritet sahələri" maliyyələşdirməyə imkan verəcəyini deyib, qeyri-neft gəlirlərinin payının 60 faizi keçməsini də müsbət qiymətləndirib.